Gallery

Đạo Văn – phần 1

Thienvy lược dịch từ: http://www.plagiarism.org/


No honor among peers: plagiarism is uncool. kilala.nl

I. Đạo văn là gì?

Nhiều người nghĩ đạo văn như là sao chép tác phẩm của người khác hoặc vay mượn ý tưởng của ai đó. Nhưng thuật ngữ như “sao chép” và “vay mượn” có thể che giấu mức độ nghiêm trọng của hành vi xúc phạm: Theo từ điển Merriam-Webster Online, đạo văn nghĩa là: ăn cắp và gian dối, lấy những ý tưởng hoặc lời nói của người khác làm của mình; sử dụng tài liệu của người khác mà không trích dẫn; trộm cắp văn chương; trình bày như là mình đã tạo ra ý tưởng hoặc tác phẩm mới, nhưng thực chất nó bắt nguồn từ một nguồn nào đó. Nói cách khác, đạo văn là một hành vi gian lận. Nó bao gồm cả việc đã ăn cắp ý tưởng của người khác mà lại còn nói gian về nó.

Những lời nói và ý tưởng có thể thực sự bị đánh cắp không?

Theo luật pháp Hoa Kỳ, câu trả lời là có. Các biểu hiện của ý tưởng ban đầu được xem là sở hữu trí tuệ, và được bảo vệ bởi luật về bản quyền, giống như các sáng chế mới. Hầu như tất cả các hình thức kể trên đều nằm dưới sự bảo hộ quyền tác giả, miễn là chúng được ghi lại một cách nào đó (chẳng hạn như một cuốn sách hoặc một tập tin máy tính).

Tất cả những điều sau đây được xem là đạo văn:

Lấy bài của người khác làm của mình
Sao chép từ ngữ hoặc ý tưởng từ một ai đó mà không trích dẫn nguồn gốc
Không đặt phần trích dẫn trong ngoặc kép
Nói gian về tài liệu mình trích dẫn
Thay đổi từ ngữ đã sao chép hay các cấu trúc câu của một nguồn nào đó mà không trích dẫn
Sao chép phần lớn từ ngữ hay ý tưởng từ một nguồn nào đó để tạo nên tác phẩm của mình, cho dù có trích dẫn.

Tuy nhiên, hầu hết các trường hợp đạo văn có thể tránh được bằng cách trích dẫn nguồn gốc tài liệu. Đơn giản là nhìn nhận tài liệu mình đã vay mượn và cung cấp cho độc giả của mình biết những thông tin để tìm tài liệu đó là đủ để tránh đạo văn.

II. Thủ Thuật Giáo Dục Ngăn Ngừa Đạo Văn

Các bước quan trọng nhất trong việc ngăn chặn đạo văn là tìm hiểu nguyên nhân của vấn đề. Những phân tích dưới đây được xem là những hướng dẫn cụ thể:

Nhận thức được những lý do khiến việc đạo văn diễn ra
Định hình các hình thức khác nhau của việc đạo văn
Áp dụng phương pháp chống đạo văn vào chính các lớp học

Tại sao sinh viên đạo văn?

Có nhiều lý do khiến sinh viên đạo văn. Đôi khi thời hạn nộp bài nhanh hơn dự kiến, đôi khi số bài tập vượt quá sức, và thỉnh thoảng ranh giới giữa việc đạo văn và nghiên cứu bị lẫn lộn. Quan trọng hơn, làm thế nào để họ có thể tránh được. Học cách để xác định yếu tố tạo nên vấn đề làm cho việc đạo văn trở nên hấp dẫn là cách tốt nhất để ngăn chặn nó trước khi nó xảy ra.

Đạo văn cố ý

Lục lọi để chép chứ không phải nghiên cứu
Những gì bạn viết ra tốt hơn, nhưng không kham nổi
Muốn có điểm tốt
Ai cũng làm thế mà
Lập kế hoạch tồi

Đạo văn vô ý

Tôi bị lẫn lộn khi trích dẫn
Tôi chỉ đọc rồi diễn giải thôi mà
Tôi chỉ có chép từ tập lấp nốt thôi mà
Tôi không tìm được nguồn thông tin để trích
Tôi nghĩ là không cần phải trích dẫn sự kiện
Tôi kỳ vọng một cách thái quá
Văn hoá về nhận thức đạo văn (khác biệt văn hóa – Phương Tây và Phương Đông)

III. Các loại đạo văn

Đạo văn không phải lúc nào cũng dễ dàng phân biệt đen trắng rõ ràng. Ranh giới giữa đạo văn và nghiên cứu thường không rành mạch. Học để sinh viên nhận ra các hình thức đạo văn, đặc biệt là những gì mình chưa tỏ, là bước quan trọng hướng tới phòng ngừa nó một cách hiệu quả. Nhiều người nghĩ đạo văn như là sao chép tác phẩm của người khác hoặc vay mượn ý tưởng gốc của người ta. Nhưng thuật ngữ như “sao chép” và “vay mượn” có thể che giấu mức độ nghiêm trọng của hành vi.

Không trích dẫn nguồn

1. The Ghost Writer (Ý nói người viết chuyên nghiệp): Người viết lấy tác phẩm của người khác, thậm chí từng từ một, coi như là của riêng mình.
2. Sao chép nguyên bản: Người viết sao chép hầu hết nội dung từ một nguồn nào đó
3. Bài làm kiểu xào nấu: Người viết sẽ cố gắng ngụy trang việc đạo văn bằng cách sao chép từ nhiều nguồn khác nhau, tinh chỉnh các câu cú để làm cho chúng ăn khớp với nhau trong khi giữ lại hầu hết các ý tưởng gốc.
4. Những người nghèo cải trang: Người viết giữ lại nội dung chính của tác phẩm và thay đổi một chút sự xuất hiện của bài mới bằng cách thay đổi các từ khóa và cụm từ.
5. Những kẻ lười biếng: Người viết bỏ nhiều thời gian để diễn giải nhiều trích dẫn từ các nguồn khác và làm cho tất cả cùng hòa nhịp ăn khớp, thay vì cố gắng theo đuổi ý tưởng nguyên bản của tác giả (cố ý làm sai tư tưởng của tác giả).
6. Biến mình thành kẻ cắp: Người viết vay mượn tài liệu từ những công trình của mình trước đó. (Tác phẩm trước đã trích rồi, lần này lấy nguyên lại như là của mình sản sinh ra).

Trích dẫn nguồn tài liệu (nhưng vẫn là ăn cắp ý tưởng)

1. Quên trích dẫn: Người viết đề cập đến tên của tác giả ở một nguồn, nhưng lại bỏ qua việc liệt kê những thông tin cụ thể của các dữ liệu tham chiếu. Mặt nạ này thường được các người đạo văn dùng để che khuất các thông tin về nguồn tài liệu.
2. Mật thám rởm: Người viết cung cấp thông tin không chính xác về nguồn tài liệu và không ai tìm ra được.
3. Diễn giải quá hoàn hảo: Người viết trích dẫn một nguồn hợp lệ, nhưng lại bỏ qua việc đặt trong dấu ngoặc kép văn bản đã được sao chép một cách chính xác.
4. Những người trích dẫn bất lương: Người viết trích dẫn đúng tất cả các nguồn, diễn giải và sử dụng nguồn một cách thích hợp. Tuy nhiên, bài viết này đầy dẫy những trích dẫn mà hầu như không có tác phẩm gốc! Đôi khi rất khó để phát hiện hình thức đạo văn này bởi vì nó trông giống như bất kỳ tài liệu được nghiên cứu khác.
5. Các tội phạm hoàn hảo: Trong trường hợp này, người viết trích dẫn (quote) và trích nguồn (cite) ở một vài chỗ, nhưng tiếp tục diễn giải một số lập luận từ nguồn trên và không trích dẫn. Với thủ thuật này, người viết cố gắng chứng minh là các diễn giải đó chính là của mình chứ không xuất phát từ nguồn trích dẫn.

(Xin xem tiếp phần 2)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s