Gallery

Oratorio, thể loại nhạc kén chọn thính giả

Tác giả: Thiên Vy

Oratorio, là tác phẩm âm nhạc tôn giáo viết cho ca đoàn và dàn nhạc giao hưởng. Một thể loại âm nhạc không phải ai cũng thích và thưởng thức được.

Bản hợp xướng giai điệu chủ đề của tác phẩm Bach St. Matthew Passion

Thứ Bảy tuần rồi (31/3/12), cha Elias, cha xứ nhà thờ St. Thomas the Apostle ghé thăm và cho tôi một vé đi nghe nhạc tại trường Đại Học Chicago cách nhà không xa, độ khoảng 2 blocks đường. Đây là lần thứ hai tôi được hân hạnh đi nghe nhạc cổ điển tại trường đại học này, nên cũng háo hức mong cho chiều ngày hôm sau đến nhanh thêm một chút.

Khoảng 2:30 chiều Chúa Nhật, tôi và Jarrett đi bộ đến Rockefeller Memorial Chapel của trường, nơi đây được chọn để biểu diễn đủ thể loại nhạc cổ điển. Đến nơi, thấy lác đác ít người xếp hàng nên chúng tôi đến thẳng cửa soát vé. Các chị quản lý ở chapel đưa cho mỗi người một cuốn sách, trong đó có đầy đủ lời thoại của tác phẩm và những hướng dẫn cụ thể của chương trình.

Chapel chứa được cả 600 người, nhưng khán giả độ khoảng 350; tôi chỉ đếm những dãy ghế như trong nhà thờ và ước lượng số người. Tác phẩm oratorio biểu diễn hôm nay là: “Bài Thương Khó Chúa Giêsu Kitô Theo Thánh Matthew” của đại nhạc sĩ Johann Sebastian Bach người Đức. Đây là tác phẩm kể lại toàn bộ cuộc thương khó Chúa Giêsu theo Tin Mừng thánh Matthew, mà trong thế giới âm nhạc Âu Mỹ, khi nhắc đến Bach, hầu như ai cũng biết đến đại tác phẩm này. Tất cả được biểu diễn bằng tiếng Đức, dù nguyên bản bằng tiếng Latin và được viết từ năm 1727.

Buổi biểu điễn được chia làm hai phần, phần thứ nhất 1 giờ 15 phút, nghỉ giải lao 15 phút và tiếp tục phần thứ hai 1 giờ 30 phút. Tác phẩm oratorio này do ca đoàn Rockefeller, dàn nhạc giao hưởng Rockefeller và ca đoàn thánh nhạc của trường Đại Học Chicago biểu diễn, dưới sự điều kiển của nhạc trường James Kallembach. Đặc biệt hơn, có sự tham gia của các danh ca opera Matthew Anderson vai người dẫn; Andrew Schultze, giọng bass, vai Chúa Giêsu; Hyun Suk Jang, giọng soprano, vai người đầy tớ và vợ Philatô; Christine Buras, giọng soprano, vai đầy tớ; Lon Ellenberger, gọng alto, vai nhân chứng; Matthew Winston, giọng bass vai Thầy Thượng Tế và Philatô.

Đúng 3:00 pm, các nhạc công thử đàn và lên dây đàn khoảng 2 phút; sau đó các ca sĩ và nhạc trưởng tiến ra để chào khán giả và buổi diễn bắt đầu. Mở đầu là bài hợp xướng hùng hồn với dàn đồng ca gồm 2 ca đoàn và các ca sĩ cùng biểu diễn. Điều đặc biệt là thể loại nhạc này chỉ biểu diễn trong nhà thờ và đông người hát, nên không cần microphone. Sau bài hợp xướng là bắt đầu những phần các ca sĩ hát đối đáp như bài hát thương khó được hát trong các nhà thờ ngày Thứ Sáu Tuần Thánh. Ấn tượng với tôi nhất vẫn là những bài hợp xướng; mỗi lần dàn đồng ca cất tiếng hát, tôi có cảm tưởng tóc trên đầu cứ xởn lên từng hồi. Nghe rất thánh thiện. Mặc dù phải cầm sách theo dõi liên tục vì hát bằng tiếng Đức cổ và phần dịch cũng bằng thứ tiếng Anh cổ, rất khó đọc. Nhưng nói chung, rất dễ đoán nghĩa, vì tác phẩm được viết ra từ bản văn Kinh Thánh.

Sau giờ nghỉ giải lao, tôi thấy một vài hàng ghế thưa ra, chắc số về khoảng 30 người trở lại. Những người ở lại vẫn ngồi chăm chú theo dõi, thưởng thức và cầu nguyện. Không một ai đứng lên lảng vảng đi lại, nói chuyện, nay làm chuyện gì khác ảnh hưởng đến những người chung quanh. Phần vỗ tay tán thưởng dành cho nhạc trưởng, ca sĩ, nhạc công và các ca viên chỉ diễn ra 2 lần khi kết thúc phần 1 và kết trọn tác phẩm. Khán giả trong chapel dường như đã xem biểu diễn nhạc cổ điển nhiều lần, chẳng ai bảo ai, cứ đồng loạt phản ứng theo thói quen.

Khi ra về, tôi cứ nghĩ đến cái vé vào cửa chỉ được bán với giá tượng trưng 25 đôla. Nếu tính 400 khán giả mới được 10.000 đôla, làm sao đủ trang trải cho bằng ấy nghệ sĩ và những chi phí khác cho buổi biểu diễn. Vậy mà những tác phẩm oratorio vẫn sống và được được biểu diễn khắp nơi trên thế giới với số lượng khán giả đông, nhưng rất kén chọn. Tôi nghĩ, phải có sự tài trợ của chính phủ, trường đại học và đặc biệt các Mạnh Thường Quân, những người yêu thể loại nhạc này.

Xem trọn tác phẩm oratorio Bach St. Matthew Passion

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s